Skip to content
Wat is een tussentijdse toets en wat heb je eraan?
17 min. leestijd Laatst bijgewerkt: 24-08-2026

Wat is een tussentijdse toets? Lees hoe de TTT werkt, of deze verplicht is, hoe de vrijstelling werkt en wat de toets oplevert richting je praktijkexamen.

Wat is een tussentijdse toets en wat heb je eraan?

Tijdens je rijopleiding kun je kiezen voor een tussentijdse toets, vaak afgekort als TTT.

Maar wat is zo’n tussentijdse toets eigenlijk? Is het hetzelfde als een praktijkexamen? Kun je ervoor slagen of zakken? Is de toets verplicht? En wat heb je er uiteindelijk aan?

Een tussentijdse toets is vooral bedoeld als een oefen- en meetmoment richting het uiteindelijke praktijkexamen. Je rijdt met een examinator en maakt alvast kennis met een situatie die sterk lijkt op het echte praktijkexamen.

Bij Rijschool Butterhuizen zien we een tussentijdse toets vooral als een waardevol moment binnen je rijopleiding. Je krijgt een goed beeld van waar je op dat moment staat en welke onderdelen richting het praktijkexamen nog extra aandacht nodig hebben.

Belangrijk om meteen te weten: een tussentijdse toets is niet verplicht. Het is een volledig vrijwillige keuze binnen je rijopleiding.

Wat is een tussentijdse toets?

Een tussentijdse toets is een toets tijdens je rijopleiding die veel overeenkomsten heeft met het uiteindelijke praktijkexamen.

Je rijdt met een examinator en krijgt verkeerssituaties voor je die je ook tijdens een praktijkexamen kunt tegenkomen.

Het grote verschil is dat je tijdens een tussentijdse toets je rijbewijs niet kunt halen.

Het doel is vooral om ervaring op te doen, kennis te maken met de examensituatie en inzicht te krijgen in je huidige niveau.

Na afloop krijg je feedback over je rijgedrag. Die feedback kun je vervolgens samen met je instructeur gebruiken voor het laatste gedeelte van je rijopleiding.

Waarom doe je een tussentijdse toets?

Een tussentijdse toets kan verschillende voordelen hebben.

Je maakt bijvoorbeeld alvast kennis met:

  • het CBR;
  • een examinator;
  • de sfeer rondom een praktijkexamen;
  • zelfstandig rijden zonder voortdurende aanwijzingen;
  • de manier waarop je rijgedrag wordt beoordeeld;
  • en de feedback van een examinator.

Voor veel leerlingen is vooral het onbekende aan een praktijkexamen spannend.

Een tussentijdse toets kan een deel van die onbekendheid wegnemen. Je hebt de situatie immers al eens meegemaakt voordat je voor het echte praktijkexamen komt.

Daarnaast is de toets een mooi moment om te ontdekken waar je in je opleiding staat.

Kun je zakken voor een tussentijdse toets?

Nee, niet zoals bij een praktijkexamen.

Tijdens een tussentijdse toets haal je geen rijbewijs. Het doel is juist om te kijken waar je staat en wat je nog kunt verbeteren.

Dat betekent natuurlijk niet dat je niveau onbelangrijk is.

Hoe zelfstandiger je tijdens de toets rijdt, hoe beter de examinator kan beoordelen welke onderdelen al goed gaan en waar richting het praktijkexamen nog aandacht nodig is.

Zie de tussentijdse toets daarom vooral als een leer- en meetmoment.

Moet je al op examenniveau zijn?

Niet helemaal.

Het heet niet voor niets een tussentijdse toets.

Je hoeft dus nog niet volledig klaar te zijn voor het praktijkexamen. Maar het is ook niet verstandig om de toets heel vroeg in je opleiding te doen wanneer je nog veel basisvaardigheden moet leren.

Wij vinden het belangrijk dat je op het moment van de toets al behoorlijk zelfstandig kunt rijden.

Je moet voldoende ervaring hebben om verkeerssituaties zelf op te lossen, zodat de examinator ook echt een goed beeld krijgt van je rijvaardigheid.

Daarom proberen we de toets op een logisch moment binnen je opleiding te plannen.

Wanneer plannen wij een tussentijdse toets?

Bij Rijschool Butterhuizen kijken we vooral naar de ontwikkeling van de leerling.

Een toets plannen we niet alleen op basis van een bepaald aantal gevolgde rijlessen.

We kijken bijvoorbeeld naar:

  • zelfstandigheid;
  • voertuigbeheersing;
  • kijkgedrag;
  • verkeersinzicht;
  • doorstroming;
  • anticiperen;
  • en hoeveel hulp van de instructeur nog nodig is.

Wanneer de basis voldoende aanwezig is en je steeds zelfstandiger rijdt, kan een tussentijdse toets een goed moment zijn om te kijken waar je staat.

Daarna moet er natuurlijk nog voldoende tijd zijn om met de feedback aan de slag te gaan voordat het praktijkexamen plaatsvindt.

Hoe verloopt een tussentijdse toets?

De tussentijdse toets lijkt in veel opzichten op een praktijkexamen.

Je rijdt met een examinator en laat zien hoe je omgaat met verschillende verkeerssituaties.

Daarbij wordt onder andere gekeken naar:

  • zelfstandig rijden;
  • kijkgedrag;
  • snelheid en doorstroming;
  • verkeersinzicht;
  • positie op de weg;
  • rekening houden met andere weggebruikers;
  • anticiperen;
  • en het veilig oplossen van verkeerssituaties.

Het belangrijkste is eigenlijk hetzelfde als richting het praktijkexamen:

zelf kijken → herkennen → een plan maken → beslissen → uitvoeren.

Meer hierover lees je in wanneer ben je klaar voor het praktijkexamen?

Krijg je feedback na de tussentijdse toets?

Ja. En juist dát vinden wij een van de belangrijkste onderdelen.

Na afloop krijg je terugkoppeling van de examinator over je rijgedrag.

Daaruit kan bijvoorbeeld blijken dat je al sterk bent in voertuigbeheersing en zelfstandig rijden, maar nog extra aandacht nodig hebt voor vooruitkijken of het tijdig aanpassen van je snelheid.

Of misschien herken je verkeerssituaties prima, maar twijfel je soms nog te lang voordat je een beslissing neemt.

Die informatie kun je vervolgens samen met je instructeur gebruiken om de laatste fase van je rijopleiding gerichter in te vullen.

Kan een tussentijdse toets helpen tegen zenuwen?

Voor veel leerlingen wel.

De eerste keer het CBR binnenlopen, kennismaken met een examinator en vervolgens met iemand anders naast je rijden kan spannend zijn.

Wanneer je dat tijdens een tussentijdse toets al eens hebt meegemaakt, is de situatie tijdens het uiteindelijke praktijkexamen minder onbekend.

Dat betekent natuurlijk niet dat je daarna helemaal geen zenuwen meer hebt.

Maar je weet wel beter wat je kunt verwachten.

Voor sommige leerlingen is alleen die ervaring al heel waardevol.

Lees hierover ook hoe kun je zenuwen voor je rijexamen verminderen?

Hebben leerlingen met een tussentijdse toets een grotere kans om te slagen?

Wat ook interessant is, is dat uit statistieken van het CBR naar voren komt dat kandidaten die tijdens hun rijopleiding een tussentijdse toets hebben gedaan gemiddeld een hoger slagingspercentage laten zien dan kandidaten die geen tussentijdse toets hebben gedaan.

Dat betekent natuurlijk niet dat je door alleen een tussentijdse toets te doen automatisch slaagt.

Een tussentijdse toets is geen garantie voor succes.

Er zijn verschillende redenen waarom de toets kan bijdragen aan een betere voorbereiding:

  • je hebt al eens met een examinator gereden;
  • je weet beter wat je kunt verwachten;
  • je krijgt onafhankelijke feedback op je rijgedrag;
  • verbeterpunten worden vóór het echte examen zichtbaar;
  • je kunt daarna gericht verder oefenen;
  • en de examensituatie is bij het praktijkexamen niet meer helemaal nieuw.

We moeten daarbij wel voorzichtig zijn met de conclusie dat het hogere slagingspercentage uitsluitend door de tussentijdse toets wordt veroorzaakt. Ook andere verschillen tussen leerlingen en opleidingen kunnen een rol spelen.

Bij Rijschool Butterhuizen zien we de toets daarom niet als een truc waarmee je automatisch je slagingskans verhoogt.

We zien hem vooral als een extra oefen- en meetmoment waarmee je jezelf beter kunt voorbereiden op het praktijkexamen.

Is een tussentijdse toets hetzelfde als een proefexamen?

Je kunt de tussentijdse toets zien als een officieel oefen- en meetmoment richting het praktijkexamen.

Maar het is meer dan alleen een ritje om eens te kijken hoe het gaat.

Je rijdt met een examinator en krijgt na afloop professionele feedback die je kunt gebruiken om je rijopleiding verder te verbeteren.

Juist daarom vinden wij de timing belangrijk.

Doe je de toets veel te vroeg, dan krijg je vooral feedback op onderdelen waarvan je al wist dat je ze nog moest leren.

Doe je hem op een moment waarop je al redelijk zelfstandig rijdt, dan wordt de feedback veel waardevoller.

Kun je vrijstelling krijgen voor de bijzondere verrichtingen?

Een extra voordeel van de tussentijdse toets is dat je een vrijstelling voor de bijzondere verrichtingen kunt behalen wanneer je deze tijdens de toets voldoende uitvoert en aan de geldende voorwaarden voldoet.

Met zo’n vrijstelling hoef je tijdens je eerstvolgende praktijkexamen de bijzondere verrichtingen niet opnieuw te doen.

Dat kan prettig zijn, omdat er tijdens het praktijkexamen dan één onderdeel minder is waar je je druk over hoeft te maken.

De rest van het praktijkexamen blijft natuurlijk gewoon hetzelfde.

Hoe lang is de vrijstelling geldig?

Hierbij is één ding heel belangrijk om te weten:

de vrijstelling voor de bijzondere verrichtingen geldt voor je eerstvolgende praktijkexamen.

Slaag je tijdens dat praktijkexamen? Dan heb je natuurlijk je rijbewijs gehaald en is de vrijstelling niet meer relevant.

Maar zak je voor je eerste praktijkexamen, dan kun je de vrijstelling van de tussentijdse toets niet opnieuw gebruiken voor het volgende praktijkexamen.

Bij je herexamen kunnen de bijzondere verrichtingen dus weer onderdeel zijn van het examen.

De vrijstelling is daarmee niet onbeperkt geldig voor alle praktijkexamens die je eventueel daarna nog doet.

Bij Rijschool Butterhuizen blijven we de bijzondere verrichtingen daarom ook na het behalen van een vrijstelling gewoon oefenen.

Een vrijstelling betekent tenslotte niet dat je deze onderdelen niet meer hoeft te beheersen.

Na het behalen van je rijbewijs moet je natuurlijk ook zelfstandig kunnen parkeren, omkeren en andere bijzondere verrichtingen veilig kunnen uitvoeren.

Welke bijzondere verrichtingen kun je tegenkomen?

Tijdens je rijopleiding leer je verschillende bijzondere verrichtingen.

Denk bijvoorbeeld aan:

  • parkeren;
  • omkeren;
  • achteruitrijden;
  • en andere situaties waarbij je de auto op een bijzondere manier moet manoeuvreren.

Het belangrijkste is daarbij niet alleen dat je de auto technisch op de juiste plek krijgt.

Je moet een bijzondere verrichting vooral veilig uitvoeren en goed blijven kijken naar het overige verkeer.

Een bijzondere verrichting mag nooit ten koste gaan van de veiligheid.

Wat als de tussentijdse toets minder goed gaat?

Dat hoeft helemaal geen probleem te zijn.

Eigenlijk kan juist dan blijken hoe waardevol zo’n toets is.

Stel dat tijdens de toets naar voren komt dat je nog moeite hebt met:

  • op tijd je snelheid aanpassen;
  • goed vooruitkijken;
  • zelfstandig beslissingen nemen;
  • voldoende doorstroming;
  • of omgaan met drukke verkeerssituaties.

Dan heb je vóór je praktijkexamen nog tijd om daarmee aan de slag te gaan.

Je weet na de toets veel beter waar je aandacht aan moet besteden.

Het is dus niet:

“Mijn tussentijdse toets ging niet goed, dus mijn praktijkexamen gaat ook mis.”

Veel belangrijker is:

wat ga je met de feedback doen?

Waarom is vooruitkijken tijdens de toets belangrijk?

Net als bij het praktijkexamen komt veel van zelfstandig rijden neer op goed en bewust vooruitkijken.

Wanneer je verkeerssituaties vroeg herkent, heb je tijd om een plan te maken.

Zie je een rotonde ruim van tevoren?

Dan kun je rustig je snelheid aanpassen, je omgeving controleren en de situatie beoordelen.

Zie je de rotonde pas op het laatste moment?

Dan moet ineens alles tegelijkertijd gebeuren.

Daarom besteden we tijdens de rijopleiding veel aandacht aan ver vooruit kijken tijdens het autorijden.

Dat helpt je niet alleen tijdens een tussentijdse toets of praktijkexamen, maar vooral bij het zelfstandig autorijden daarna.

Wat als je tijdens de toets een fout maakt?

Een fout betekent niet dat de hele tussentijdse toets mislukt is.

Het is juist interessant om te kijken hoe je daarna verdergaat.

Herken je de fout zelf?

Kun je de situatie veilig herstellen?

Blijf je met je aandacht bij het verkeer?

Of blijf je zo lang over de fout nadenken dat je vervolgens nieuwe situaties mist?

Daarom proberen we leerlingen te leren om een fout te herkennen, de situatie veilig op te lossen en daarna weer door te gaan met de volgende verkeerssituatie.

Meer hierover lees je in wat zijn de meest gemaakte fouten tijdens het rijexamen?

Rijdt je rijinstructeur mee tijdens de tussentijdse toets?

Ja, in de meeste gevallen rijdt je rijinstructeur mee tijdens de tussentijdse toets.

Dat vinden wij bij Rijschool Butterhuizen waardevol.

Je instructeur kan tijdens de rit zelf zien wat er gebeurt en hoort na afloop rechtstreeks de feedback van de examinator.

Daardoor kan de instructeur de bevindingen van de examinator goed meenemen in de rijlessen die daarna nog volgen.

Soms kiezen we er bewust voor dat de instructeur niet meerijdt.

Dat kan bijvoorbeeld worden gedaan om een leerling volledig te laten ervaren hoe het is om alleen met een examinator in de auto te zitten. De situatie lijkt dan nog iets meer op het uiteindelijke praktijkexamen.

Maar in de meeste gevallen rijdt de instructeur gewoon mee.

Het grote voordeel daarvan is dat leerling, examinator en instructeur na afloop samen de toets kunnen bespreken. Je instructeur heeft de rit zelf meegemaakt en weet daardoor precies welke vorderingen, aandachtspunten of bijzondere situaties de examinator heeft gezien.

Zo kunnen we de feedback heel gericht gebruiken voor het vervolg van je rijopleiding.

Hoe gebruiken wij de tussentijdse toets bij Rijschool Butterhuizen?

Voor ons is de tussentijdse toets vooral een extra meetmoment.

Je krijgt feedback van iemand anders dan je eigen instructeur en dat kan heel waardevol zijn.

Na de toets kijken we samen:

  • wat ging goed;
  • wat heeft de examinator aangegeven;
  • welke onderdelen zijn al voldoende ontwikkeld;
  • waar liggen nog verbeterpunten;
  • hoeveel zelfstandigheid laat je zien;
  • en wat gaan we richting het praktijkexamen nog oefenen?

Daarmee kunnen we het laatste gedeelte van je rijopleiding gerichter invullen.

De toets staat dus niet op zichzelf. We gebruiken wat er tijdens de toets gebeurt juist om daarna verder te bouwen.

Wanneer komt het praktijkexamen na de tussentijdse toets?

Dat verschilt per leerling en hangt ook af van de planning bij het CBR.

Het idee is dat er na de tussentijdse toets nog voldoende tijd overblijft om met de feedback aan de slag te gaan.

Daarom heeft het weinig zin om een toets zo vlak voor het praktijkexamen te plannen dat er nauwelijks nog tijd is om verbeterpunten te oefenen.

Bij Rijschool Butterhuizen houden we bij het plannen rekening met zowel de ontwikkeling van de leerling als de wachttijd voor een CBR-praktijkexamen.

Zo proberen we tussentijdse toets, rijlessen en praktijkexamen logisch op elkaar te laten aansluiten.

Is een tussentijdse toets verplicht?

Nee. Een tussentijdse toets is niet verplicht en is volledig vrijblijvend.

Je kunt dus prima je rijopleiding volgen en uiteindelijk praktijkexamen doen zonder eerst een tussentijdse toets te hebben gedaan.

Bij Rijschool Butterhuizen kun je kiezen voor een rijlespakket waarin een tussentijdse toets is opgenomen, maar we hebben ook pakketten zonder tussentijdse toets.

Heb je in eerste instantie gekozen voor een pakket zonder toets en besluit je later tijdens je rijopleiding dat je toch graag een tussentijdse toets wilt doen?

Dat is geen probleem.

Een tussentijdse toets kan later altijd nog aan je rijopleiding worden toegevoegd.

Je kunt dit samen met je instructeur bespreken. Die kan met je meedenken of een tussentijdse toets op dat moment iets aan jouw opleiding kan toevoegen en wanneer deze het beste kan worden ingepland.

Het blijft uiteindelijk altijd jouw keuze.

Is een tussentijdse toets het extra geld waard?

Dat is natuurlijk een persoonlijke afweging.

Een tussentijdse toets kost extra geld, maar daar krijg je ook verschillende dingen voor terug:

  • ervaring met een examenachtige situatie;
  • feedback van een examinator;
  • inzicht in je huidige niveau;
  • een extra meetmoment binnen je opleiding;
  • mogelijk minder spanning voor het uiteindelijke examen;
  • en de mogelijkheid om een vrijstelling voor de bijzondere verrichtingen te behalen.

Daarnaast laten CBR-statistieken zien dat kandidaten die een tussentijdse toets hebben gedaan gemiddeld een hoger slagingspercentage hebben dan kandidaten die geen tussentijdse toets hebben gedaan.

Dat is geen garantie dat jij daardoor automatisch slaagt, maar het laat wel zien dat de toets een waardevol onderdeel van de voorbereiding kan zijn.

Wij vinden vooral dat een tussentijdse toets echt een functie moet hebben binnen je opleiding.

Niet alleen een toets doen omdat het kan, maar hem gebruiken om te ontdekken waar je staat en wat er richting het praktijkexamen nog nodig is.

Onze ervaring bij Rijschool Butterhuizen

Bij Rijschool Butterhuizen zien we de tussentijdse toets niet als een examen waarvoor je koste wat het kost een perfecte rit moet rijden.

We zien het vooral als een kans om vóór het echte praktijkexamen een extra beeld van je niveau te krijgen.

Je eigen instructeur kent je natuurlijk goed.

Die heeft al veel rijlessen naast je gezeten en weet waar je sterke punten liggen en welke onderdelen nog aandacht nodig hebben.

Maar tijdens een tussentijdse toets kijkt er ineens een examinator met je mee.

Dat kan heel leerzaam zijn.

Soms bevestigt de examinator precies wat we tijdens de rijlessen al zagen.

Soms komt er juist een extra aandachtspunt naar voren.

En soms merkt een leerling na afloop vooral:

“Het viel eigenlijk best mee om met een examinator naast me te rijden.”

Ook dat kan heel waardevol zijn.

Daarom kijken we vooral naar wat je uit de toets kunt meenemen richting het praktijkexamen.

Niet naar de vraag of je tijdens de toets alles perfect hebt gedaan.

En wil je liever geen tussentijdse toets doen?

Dan is dat natuurlijk ook prima.

De keuze blijft bij jou.

Veelgestelde vragen over de tussentijdse toets

Wat is een tussentijdse toets?

Een tussentijdse toets is een examenachtig toetsmoment tijdens je rijopleiding waarbij je met een examinator rijdt en feedback krijgt op je rijvaardigheid.

Is een tussentijdse toets verplicht?

Nee. Een tussentijdse toets is volledig vrijblijvend. Je kunt gewoon praktijkexamen doen zonder tussentijdse toets.

Kan ik later alsnog een tussentijdse toets toevoegen?

Ja. Heb je bij Rijschool Butterhuizen gekozen voor een pakket zonder tussentijdse toets, dan kun je tijdens je opleiding altijd besluiten om alsnog een toets toe te voegen.

Kun je zakken voor een tussentijdse toets?

Je haalt tijdens een tussentijdse toets geen rijbewijs. Het doel is vooral om je niveau te beoordelen en feedback te krijgen voor het vervolg van je opleiding.

Wanneer kun je het beste een tussentijdse toets doen?

Het beste moment is wanneer je al behoorlijk zelfstandig rijdt, maar er daarna nog voldoende tijd is om vóór het praktijkexamen met eventuele verbeterpunten aan de slag te gaan.

Helpt een tussentijdse toets tegen zenuwen?

Dat kan. Je maakt alvast kennis met een examinator en een examenachtige situatie en weet daardoor beter wat je bij het echte praktijkexamen kunt verwachten.

Heb je meer kans om te slagen na een tussentijdse toets?

CBR-statistieken laten zien dat kandidaten die een tussentijdse toets hebben gedaan gemiddeld een hoger slagingspercentage hebben. Dat betekent niet dat de toets automatisch zorgt voor een voldoende. Je eigen niveau en voorbereiding blijven bepalend.

Rijdt je rijinstructeur mee tijdens de tussentijdse toets?

In de meeste gevallen wel. Hierdoor kan je instructeur de toets zelf meemaken en de feedback van de examinator daarna direct meenemen in je verdere opleiding. Soms kiezen we er bewust voor dat de instructeur niet meerijdt.

Kun je vrijstelling krijgen voor bijzondere verrichtingen?

Ja, wanneer je aan de geldende voorwaarden voldoet, kun je tijdens de tussentijdse toets een vrijstelling voor de bijzondere verrichtingen behalen.

Hoe lang is de vrijstelling voor de bijzondere verrichtingen geldig?

De vrijstelling geldt voor je eerstvolgende praktijkexamen. Zak je voor dat examen, dan geldt de vrijstelling niet opnieuw voor je herexamen en kunnen de bijzondere verrichtingen weer onderdeel zijn van het examen.

Ben je na een goede tussentijdse toets klaar voor het praktijkexamen?

Niet automatisch. De toets is één meetmoment. Daarna kijk je samen met je instructeur naar de feedback en wat je richting het praktijkexamen nog moet ontwikkelen.

Wat als mijn tussentijdse toets niet goed gaat?

Gebruik de feedback om gericht verder te oefenen. Juist omdat de toets vóór het echte praktijkexamen plaatsvindt, heb je nog tijd om verbeterpunten aan te pakken.

Meer weten over je praktijkexamen?

Lees dan ook wanneer ben je klaar voor het praktijkexamen?, hoe werkt een praktijkexamen bij het CBR? en hoe kun je zenuwen voor je rijexamen verminderen?

Bij Rijschool Butterhuizen gebruiken we een tussentijdse toets vooral als een waardevol extra moment binnen je rijopleiding.

Niet om te bewijzen dat je al perfect kunt rijden, maar om te ontdekken:

waar sta je nu, wat gaat goed en wat moet

Over Rijschool Butterhuizen

Al meer dan 20 jaar een begrip! Rijlessen in Heerhugowaard, Alkmaar en omliggende gebieden.

Bij ons geven alleen ervaren, rustige, gezellige en (faalangst) gekwalificeerde instructeurs rijles.

Meer dan 10.000 succesvolle leerlingen gingen je voor en beoordeelden ons met een indrukwekkende score van 9.6/10.

Check onze socials!

Over Rijschool Butterhuizen

Al meer dan 20 jaar een begrip! Rijlessen in Heerhugowaard, Alkmaar en omliggende gebieden.

Bij ons geven alleen ervaren, rustige, gezellige en (faalangst) gekwalificeerde instructeurs rijles.

Meer dan 10.000 succesvolle leerlingen gingen je voor en beoordeelden ons met een indrukwekkende score van 9.6/10.

Check onze socials!