Wat gebeurt er als je zakt voor je rijexamen?

Kort antwoord: als je zakt voor je rijexamen hoef je niet opnieuw met je rijopleiding te beginnen. Na het examen krijg je feedback over je rijgedrag. Samen met je rijinstructeur kijk je vervolgens welke onderdelen extra aandacht nodig hebben en werk je gericht toe naar een herexamen.

Je hebt weken of maanden rijles gehad, je praktijkexamen staat gepland en eindelijk is het zover.

Maar aan het einde van de rit krijg je te horen:

je bent helaas niet geslaagd.

Dat is natuurlijk ontzettend balen.

Toch betekent zakken voor je rijexamen niet dat je weer helemaal opnieuw moet beginnen.

Sterker nog: na je eerste praktijkexamen heb je iets wat je daarvoor nog niet had:

ervaring met een echt CBR-praktijkexamen.

Je weet nu hoe zo’n examen verloopt, hoe jij reageert op spanning en welke onderdelen van je rijgedrag nog sterker moeten worden.

Bij Rijschool Butterhuizen kijken we daarom na een onvoldoende vooral naar één vraag:

wat hebben we nodig om ervoor te zorgen dat jij bij je volgende examen sterker voor de dag komt?

---

Wat gebeurt er direct nadat je bent gezakt?

Na de examenrit krijg je de uitslag van je praktijkexamen.

Is het resultaat onvoldoende, dan legt de examinator uit welke onderdelen van je rijgedrag onvoldoende waren en wat tijdens de rit juist wel goed ging.

Daarbij kunnen bijvoorbeeld onderwerpen naar voren komen als:

• kijkgedrag;
• verkeersinzicht;
• snelheid;
• afstand houden;
• voorrang;
• besluitvaardigheid;
• zelfstandig beslissingen nemen;
• vooruitkijken en plannen;
• reageren op andere weggebruikers;
• veiligheid in bepaalde verkeerssituaties.

Probeer op dat moment goed naar de uitleg te luisteren.

Dat is natuurlijk niet altijd gemakkelijk. Je hebt net te horen gekregen dat je niet bent geslaagd en misschien zit je hoofd nog helemaal bij de examenrit.

Toch is die feedback waardevol.

Want daarmee kunnen jij en je instructeur bepalen waar de aandacht richting het herexamen moet liggen.

Wil je eerst precies weten hoe zo’n examen verloopt? Lees dan ook hoe werkt een praktijkexamen bij het CBR?

---

Betekent zakken dat je slecht hebt gereden?

Nee.

Een onvoldoende praktijkexamen betekent niet automatisch dat de hele rit slecht is gegaan.

Tijdens een examen kunnen ontzettend veel dingen gewoon goed gaan.

Misschien:

• reed je grotendeels zelfstandig;
• waren je bijzondere verrichtingen goed;
• verliep je voertuigbediening prima;
• maakte je goede verkeersbeslissingen;
• en heb je verschillende lastige situaties netjes opgelost.

Toch kunnen er één of meerdere situaties zijn geweest waarin je onvoldoende veilig, zelfstandig of verantwoord hebt gehandeld.

De examinator kijkt uiteindelijk naar het totale beeld van je rijgedrag.

Daarom is er een groot verschil tussen:

“Ik heb een fout gemaakt.”

en:

“Mijn totale rijgedrag was nog onvoldoende.”

Wil je weten waar tijdens het examen naar wordt gekeken? Lees dan waar let een examinator op tijdens het rijexamen?

---

Ben je door één fout meteen gezakt?

Nee. Een rijexamen hoeft niet foutloos te verlopen.

Iedere bestuurder maakt weleens een foutje. Dat kan ook tijdens een praktijkexamen gebeuren.

Je kunt bijvoorbeeld:

• een keer verkeerd schakelen;
• de motor laten afslaan;
• een afslag missen;
• een aanwijzing niet meteen goed begrijpen;
• een situatie niet helemaal ideaal oplossen.

Dat betekent niet automatisch dat je examen voorbij is.

Belangrijker is bijvoorbeeld:

• hoe ernstig de situatie was;
• of de verkeersveiligheid in gevaar kwam;
• of je de situatie zelf herkende;
• hoe je de fout oploste;
• en hoe je daarna verder reed.

Meer hierover lees je bij welke fouten mag je maken tijdens je rijexamen?

---

Zie je rijexamen als een voetbalwedstrijd

Een vergelijking die wij tijdens de rijopleiding regelmatig gebruiken, is die met een voetbalwedstrijd.

Een voetballer kan tijdens een wedstrijd een verkeerde pass geven.

Dat betekent niet meteen dat hij een slechte wedstrijd heeft gespeeld.

Hij kan daarna goede passes geven, kansen creëren, goed verdedigen en uiteindelijk een prima wedstrijd spelen.

Met een praktijkexamen werkt het vergelijkbaar.

Je kunt een verkeerssituatie een keer minder goed oplossen en daarna weer prima verder rijden.

De hele rit telt mee.

Daarom is één advies tijdens het examen ontzettend belangrijk:

Ga nooit zelf bepalen dat je gezakt bent.

---

Wat als je tijdens het examen denkt: nu ben ik gezakt?

Dit gebeurt verrassend vaak.

Een kandidaat maakt een fout en denkt:

“Dat was het. Ik ben gezakt.”

Vanaf dat moment zit die fout in het hoofd.

De aandacht gaat niet meer naar het verkeer vóór de auto, maar naar wat er net is gebeurd.

Daardoor kan iemand:

• gespannener worden;
• minder goed kijken;
• onzeker gaan rijden;
• te voorzichtig worden;
• of juist nóg een fout maken.

En dat is zonde.

Want misschien was die eerste fout helemaal niet doorslaggevend.

Daarom zeggen wij tijdens de rijopleiding:

fout gemaakt? Veilig oplossen en doorgaan.

Je kunt niet in het hoofd van de examinator kijken.

Concentreer je daarom steeds weer op de volgende verkeerssituatie.

Meer hierover lees je bij kun je zakken door één fout tijdens je rijexamen?

---

Wat als de examinator tijdens het examen ingrijpt?

Tijdens een praktijkexamen kan een examinator in een verkeerssituatie ingrijpen.

Dat kan bijvoorbeeld door middel van:

• de rem;
• het stuur;
• of een mondelinge aanwijzing of ingreep.

Zo’n ingreep is uiteraard een belangrijk moment.

Vooral wanneer een ingreep nodig is om een onveilige situatie te voorkomen, kan dat zwaar meewegen in de beoordeling.

Maar voor jou als kandidaat verandert tijdens de rit eigenlijk maar één ding:

je moet daarna gewoon verder rijden.

Ga niet uitgebreid nadenken over de vraag of je daardoor wel of niet bent gezakt.

Los de situatie op en richt je opnieuw op het verkeer.

Wil je hier uitgebreider over lezen? Bekijk dan wat gebeurt er als de examinator ingrijpt tijdens je rijexamen?

---

Waarom zakken leerlingen voor hun rijexamen?

Er bestaat niet één standaardreden waarom iemand zakt.

Iedere kandidaat en iedere examenrit is anders.

Toch zien we tijdens rijopleidingen bepaalde onderwerpen regelmatig terugkomen.

Te kort vooruit kijken

Wanneer je voornamelijk vlak vóór de auto kijkt, krijg je verkeersinformatie relatief laat binnen.

Je ziet bijvoorbeeld een kruispunt, remmend verkeer of een fietser pas wanneer je er bijna bent.

Daardoor moet je in korte tijd kijken, beslissen en handelen.

Ver vooruit kijken tijdens het autorijden geeft juist meer tijd om situaties te herkennen en vooraf een plan te maken.

---

Onvoldoende verkeersinzicht

Autorijden is veel meer dan alleen het bedienen van een auto.

Je moet voortdurend nadenken over wat andere verkeersdeelnemers mogelijk gaan doen.

Bijvoorbeeld:

Wat gaat die fietser doen?

Kan die voetganger oversteken?

Gaat die auto invoegen?

Kan er iemand achter die geparkeerde bestelbus vandaan komen?

Goed verkeersinzicht betekent dat verkeerssituaties je niet voortdurend overvallen.

Je probeert vooruit te denken.

Daarbij speelt ook kijkgedrag tijdens het rijexamen een belangrijke rol.

---

Te afwachtend rijden

Sommige leerlingen worden tijdens een examen zo voorzichtig dat ze bijna geen beslissing meer durven nemen.

Maar veilig rijden betekent niet dat je altijd moet wachten.

Wanneer een verkeerssituatie duidelijk en veilig is, moet je ook zelfstandig een beslissing durven nemen.

Een examinator wil uiteindelijk zien dat jij zelfstandig aan het verkeer kunt deelnemen.

---

Te gehaast beslissen

Het tegenovergestelde komt ook voor.

Een kandidaat neemt snel een beslissing zonder eerst voldoende informatie te verzamelen.

Bijvoorbeeld invoegen, afslaan of een kruispunt oprijden terwijl nog niet duidelijk is wat andere verkeersdeelnemers doen.

Goed rijden betekent daarom niet zo snel mogelijk beslissen.

Het betekent:

op tijd kijken → situatie beoordelen → beslissing nemen → rustig handelen.

---

Spanning tijdens het examen

Een leerling kan tijdens rijlessen prima rijden en op de examendag ineens veel gespannener zijn.

Een beetje spanning is normaal.

Maar wanneer zenuwen invloed krijgen op je kijkgedrag, planning of besluitvorming kan je rijgedrag veranderen.

Heb je daar last van? Lees dan hoe kun je zenuwen voor je rijexamen verminderen?

Wanneer examenspanning een grote invloed heeft op het rijden, kan in sommige gevallen een faalangstexamen bij het CBR een passende mogelijkheid zijn.

---

Wat gebeurt er na de uitslag?

Na een onvoldoende willen we vooral begrijpen:

waarom was het examen onvoldoende?

Dat is veel belangrijker dan alleen het woord gezakt.

Was je rijgedrag over het algemeen behoorlijk goed, maar ging het in een paar specifieke situaties mis?

Of zijn er onderdelen waarop je structureel nog extra training nodig hebt?

Samen met je instructeur kun je daarom kijken naar:

• de feedback na het examen;
• wat tijdens de examenrit gebeurde;
• wat tijdens eerdere rijlessen al zichtbaar was;
• welke onderdelen extra aandacht verdienen;
• en hoe je die onderdelen gericht kunt trainen.

Daarmee ontstaat een plan richting het herexamen.

---

Moet je na een gezakt rijexamen opnieuw rijlessen nemen?

Meestal worden er nog rijlessen gereden voordat je opnieuw examen doet.

Maar hoeveel lessen verstandig zijn, verschilt per leerling.

Er bestaat geen logisch standaardgetal zoals:

“Iedereen moet na zakken vijf extra lessen volgen.”

De ene leerling hoeft misschien maar een paar onderwerpen extra te trainen.

Een andere leerling heeft meer tijd nodig om bepaalde onderdelen voldoende zelfstandig te beheersen.

We kijken daarom onder andere naar:

• de reden van de onvoldoende;
• de feedback van het examen;
• het niveau tijdens de rijlessen;
• de tijd tot het herexamen;
• de onderdelen die extra training nodig hebben;
• en hoe snel je die verbeterpunten oppakt.

Het doel is dus niet:

zoveel mogelijk extra lessen rijden.

Het doel is:

de lessen die je rijdt zo gericht mogelijk gebruiken.

---

Wanneer kan een herexamen worden gepland?

Een herexamen wordt pas relevant nadat duidelijk is dat je opnieuw examen moet doen.

Dat is anders dan bij je eerste praktijkexamen.

Een eerste examen kunnen wij tijdens de rijopleiding al ruim van tevoren meenemen in de planning.

Een herexamen ontstaat pas na een onvoldoende resultaat.

Daardoor kun je na zakken wél te maken krijgen met wachttijd.

In onze planning zien we voor herexamens regelmatig een periode van ongeveer 3 tot 6 weken, maar de daadwerkelijke beschikbaarheid kan per periode verschillen.

Daarom blijft de actuele capaciteit van het CBR bepalend.

Meer hierover lees je bij hoe lang is de wachttijd voor een CBR-praktijkexamen?

---

Is wachten op een herexamen verloren tijd?

Nee.

Die periode kun je juist gebruiken om gericht verder te trainen.

Je hebt na je eerste examen namelijk veel meer informatie dan daarvoor.

De examinator heeft aangegeven waar aandachtspunten lagen.

Je instructeur weet hoe je tijdens de opleiding rijdt.

En jij weet inmiddels hoe het is om echt praktijkexamen te doen.

Stel bijvoorbeeld dat uit je examen blijkt dat je:

• onvoldoende vooruit keek;
• te laat reageerde;
• moeite had met drukke kruispunten;
• te afwachtend reed;
• of juist beslissingen te snel nam.

Dan kunnen de rijlessen voor je herexamen precies daarop worden gericht.

Je bent dus niet alleen aan het wachten.

Je gebruikt de tijd om sterker naar je volgende examen toe te werken.

---

Moet je tot je herexamen blijven lessen?

Dat hangt af van jouw situatie.

Helemaal stoppen met autorijden tot het volgende examen is vaak niet ideaal.

Je wilt je rijroutine behouden en tegelijkertijd je verbeterpunten trainen.

Maar dat betekent niet automatisch dat je ineens heel veel lessen nodig hebt.

Bij de ene leerling kan bijvoorbeeld regelmatig een les voldoende zijn om het niveau vast te houden.

Bij een andere leerling kan tijdelijk intensiever lessen beter werken.

Daarom kijken we samen met de instructeur naar wat logisch is.

Niet:

Hoeveel lessen kunnen we nog rijden?

Maar:

Wat heb jij nodig om je volgende examen op voldoende niveau te rijden?

---

Begin je bij een herexamen helemaal opnieuw?

Absoluut niet.

Dit is misschien wel het belangrijkste om te onthouden wanneer je bent gezakt.

Alles wat je tijdens je rijopleiding hebt geleerd, neem je mee.

En je hebt na je eerste examen zelfs iets extra’s:

ervaring met een echt praktijkexamen.

Je weet nu:

• hoe een praktijkexamen begint;
• hoe het voelt wanneer een examinator naast je zit;
• hoe jij reageert op spanning;
• hoe een examenrit aanvoelt;
• welke onderdelen bij jou goed gingen;
• en welke onderdelen extra aandacht nodig hebben.

Je begint dus niet opnieuw.

Je gaat verder vanaf het niveau dat je al hebt opgebouwd.

---

Kan een herexamen makkelijker voelen?

Voor sommige leerlingen wel.

Niet omdat de eisen bij een herexamen gemakkelijker zijn.

Maar omdat de situatie minder onbekend is.

Bij je eerste praktijkexamen kun je spanning ervaren doordat je niet precies weet wat je kunt verwachten.

Bij een herexamen heb je het proces al een keer meegemaakt.

Dat kan rust geven.

Je weet hoe het begint.

Je weet hoe de examenrit ongeveer voelt.

Je weet hoe jij zelf op examenspanning reageert.

En misschien wel het belangrijkste:

je weet dat je na een fout gewoon verder moet rijden.

---

Gebruik de feedback van je eerste examen

Een onvoldoende examen is vervelend.

Maar de informatie die eruit komt kan ontzettend waardevol zijn.

Probeer daarom niet alleen te onthouden:

“Ik ben gezakt.”

Probeer vooral te begrijpen:

“Waarom was mijn rijgedrag op dat moment nog onvoldoende?”

Daar kun je iets mee.

Je instructeur kan tijdens de volgende lessen verkeerssituaties opzoeken waarin precies die onderdelen opnieuw worden geoefend.

Zo wordt je eerste examen uiteindelijk onderdeel van de voorbereiding op je herexamen.

---

Onze ervaring bij Rijschool Butterhuizen

Wij begeleiden al jarenlang leerlingen richting hun praktijkexamen.

En natuurlijk slaagt niet iedere leerling de eerste keer.

Wat wij vooral belangrijk vinden, is wat er ná een onvoldoende gebeurt.

We kijken naar de feedback van de examenrit.

We vergelijken die met wat we tijdens de rijlessen hebben gezien.

Daarna bepalen we waar de grootste winst te behalen is.

Soms zijn een paar gerichte rijlessen voldoende.

Soms blijkt dat bepaalde verkeerssituaties structureel nog meer training nodig hebben.

En soms speelde vooral spanning een grote rol.

Daarom geloven wij niet in één standaardaanpak voor iedere leerling die zakt.

Een herexamen moet geen kopie worden van het eerste examen.

De periode ertussen moet ervoor zorgen dat je daadwerkelijk sterker wordt.

---

Praktijktip van onze rijinstructeurs

Ben je gezakt?

Probeer dan niet alleen te vragen:

“Wat deed ik fout?”

Vraag vooral:

“Waarom gebeurde dit en wat kan ik de volgende keer eerder doen?”

Dat verschil is belangrijk.

Als je bijvoorbeeld te laat remde voor een verkeerssituatie, hoeft het echte probleem helemaal niet je remtechniek te zijn.

Misschien keek je te kort vooruit.

Misschien zag je de situatie te laat.

Misschien had je nog geen plan.

Door de oorzaak te trainen in plaats van alleen het gevolg, word je uiteindelijk een betere bestuurder.

---

Gezakt betekent niet dat je niet kunt autorijden

Een onvoldoende resultaat kan behoorlijk binnenkomen.

Maar probeer het in het juiste perspectief te plaatsen.

Je hebt tijdens één praktijkexamen nog niet voldoende laten zien dat je zelfstandig, veilig en verantwoord genoeg rijdt om je rijbewijs te krijgen.

Dat betekent niet dat je het niet kunt leren.

En het betekent al helemaal niet dat alle rijlessen daarvoor voor niets zijn geweest.

Je hebt al enorm veel geleerd.

Je hebt ervaring opgebouwd.

Je weet hoe een examen verloopt.

En je weet nu beter waar je nog aan kunt werken.

Je begint niet opnieuw. Je gaat verder.

---

Veelgestelde vragen over zakken voor je rijexamen

Wat gebeurt er als ik zak voor mijn rijexamen?

Na het examen krijg je uitleg over het resultaat en de onderdelen die nog verbetering nodig hebben. Daarna kun je samen met je rijinstructeur bepalen hoe je gericht naar een nieuw praktijkexamen toewerkt.

Ben ik door één fout meteen gezakt?

Nee. Een praktijkexamen hoeft niet foutloos te verlopen. Er wordt gekeken naar je totale rijgedrag, veiligheid, zelfstandigheid en hoe je verkeerssituaties oplost.

Moet ik opnieuw rijlessen nemen als ik ben gezakt?

Meestal worden er nog rijlessen gereden richting het herexamen. Hoeveel lessen verstandig zijn hangt af van je niveau, de reden van de onvoldoende en welke onderdelen nog extra training nodig hebben.

Hoe lang moet ik wachten op een herexamen?

Dat hangt af van de actuele beschikbaarheid. Bij ons zien we in de praktijk regelmatig ongeveer 3 tot 6 weken tussen een onvoldoende en een beschikbaar herexamen, maar dit kan per periode veranderen.

Moet ik tijdens die weken blijven lessen?

Dat hangt af van je niveau en verbeterpunten. Het is belangrijk om je rijroutine te behouden en gericht te blijven oefenen, maar hoeveel lessen daarvoor nodig zijn verschilt per leerling.

Is een herexamen makkelijker?

De eisen worden niet makkelijker. Wel heb je het praktijkexamen al een keer meegemaakt. Daardoor kan een herexamen minder onbekend en soms minder spannend aanvoelen.

Ben ik altijd gezakt wanneer de examinator ingrijpt?

Een ingreep kan zwaar meewegen, zeker wanneer deze nodig is om een onveilige situatie te voorkomen. Probeer tijdens de examenrit echter niet zelf te bepalen wat de uiteindelijke uitslag wordt. Herstel de situatie en blijf geconcentreerd verder rijden.

Wat moet ik doen als ik tijdens mijn examen een fout maak?

Los de situatie zo veilig mogelijk op en ga verder. Blijf niet in je hoofd bezig met de gemaakte fout en probeer niet zelf te bepalen of je bent gezakt. Richt je aandacht weer op de volgende verkeerssituatie.

Hoe kan ik mij beter voorbereiden op mijn herexamen?

Gebruik de feedback van je eerste examen samen met de ervaringen van je instructeur. Train vooral de oorzaak van je fouten: eerder kijken, beter plannen, snelheid eerder aanpassen of zelfstandiger beslissingen nemen.

---

Tot slot

Zakken voor je rijexamen is vervelend.

Maar het betekent niet dat je rijopleiding opnieuw begint.

Je hebt na je eerste examen juist nieuwe informatie en ervaring gekregen.

Je weet hoe een echt praktijkexamen verloopt.

Je weet hoe jij reageert op spanning.

En je weet welke onderdelen nog sterker moeten worden.

Bij Rijschool Butterhuizen gebruiken we die informatie om gericht verder te werken richting het volgende examen.

Geen standaard aantal lessen.

Geen complete opleiding opnieuw.

Maar kijken naar wat jij nodig hebt om de volgende keer sterker voor de dag te komen.

Gezakt? Dan begin je niet opnieuw. Je gebruikt je eerste examen om sterker naar je herexamen toe te werken.

---